Home
×
ā→आ
Font

§ prastāvanā

p.1, l.3

kalā cāndrī śaṃbhoḥ praṇayakalahaprāpitaruṣaḥ praṇāme pārvatyāḥ padakamalalākṣāparicitā । śriyai bhūyādasyāḥ vadanaśaśinaḥ kopakaluṣā tprasādenāruṇyaṃ vinimayavaśeneva dadhatī ॥ 1 ॥

p.1, l.7

(p.1, l.7)(nāndyante)

(nāndyante)

p.1, l.8

sūtradhāraḥ

(p.1, l.8)(nepathyābhimukhamavalokya ।)  ārye, itastāvat ।

sūtradhāraḥ — (nepathyābhimukhamavalokya ।)  ārye, itastāvat ।

p.1, l.9

(p.1, l.9)(praviśya)

(praviśya)

p.1, l.10

naṭī

(p.1, l.10)ajja, iaṃ mhi । ko ṇioo āṇavedu ।ārya, iyamasmi । ko niyoga ājñāpayatu ।

naṭī — ajja, iaṃ mhi । ko ṇioo āṇavedu । (ārya, iyamasmi । ko niyoga ājñāpayatu ।)

p.1, l.11

sūtradhāraḥ

(p.1, l.11)adya khalvādiṣṭo'smi vimalataranijakīrtikarpūrakaraṇḍī-
(p.1, l.12)kṛtanikhilabrahmāṇḍena digantadantāvalakumbhamaṇḍalamaṇḍanāyamānapratāpasi-
(p.1, l.13)ndūreṇa sakalakalākalāpakovidena vidyāraṇyaśrīcaraṇāravindavandanamahotsa-
(p.1, l.14)vamilitenāmunā sāmājikena, yathā —

(p.2, l.3)iti । tadādiśyatāṃ prayatnaḥ ।

sūtradhāraḥ — adya khalvādiṣṭo'smi vimalataranijakīrtikarpūrakaraṇḍīkṛtanikhilabrahmāṇḍena digantadantāvalakumbhamaṇḍalamaṇḍanāyamānapratāpasindūreṇa sakalakalākalāpakovidena vidyāraṇyaśrīcaraṇāravindavandanamahotsavamilitenāmunā sāmājikena, yathā —

unmattarāghavaṃ nāma yatprekṣāṇakamuktavān । bhāskaraḥ kṛtināṃ mānyastattvayādya nirūpyatām ॥ 2 ॥

iti । tadādiśyatāṃ prayatnaḥ ।

p.2, l.4

naṭī

(p.2, l.4)(savimarśam ।) bahuviṇṇāṇakusalo kkhu eso sabhājaṇo । kahaṃ
(p.2, l.5)se hiaaṃ āvajjiduṃ sakkhiadi ।bahuvijñānakuśalaḥ khalveṣa sabhājanaḥ । kathamasya hṛdayamāvarjayituṃ śakyate ।

naṭī — (savimarśam ।) bahuviṇṇāṇakusalo kkhu eso sabhājaṇo । kahaṃ se hiaaṃ āvajjiduṃ sakkhiadi । (bahuvijñānakuśalaḥ khalveṣa sabhājanaḥ । kathamasya hṛdayamāvarjayituṃ śakyate ।)

p.2, l.6

sūtradhāraḥ

(p.2, l.6)mā maivaṃ vaktavyam । viśeṣajñānāmeva guṇagrāhitā naisa-
(p.2, l.7)rgikī । ataste sukhamāvarjanīyāḥ । śṛṇu ।

sūtradhāraḥ — mā maivaṃ vaktavyam । viśeṣajñānāmeva guṇagrāhitā naisargikī । ataste sukhamāvarjanīyāḥ । śṛṇu ।

vijñānaviśadameva hi cetaḥ sujanasya śakyate hartum । pariśuddhameva lohaṃ sutarāṃ karṣatyayaskāntaḥ ॥ 3 ॥

p.2, l.10

naṭī

(p.2, l.10)hodu । jaṃ aṇantarakaraṇijjaṃ taṃ ajjo ṇirūvedu ।bhavatu । yadanantarakaraṇīyaṃ tadāryo nirūpayatu ।

naṭī — hodu । jaṃ aṇantarakaraṇijjaṃ taṃ ajjo ṇirūvedu । (bhavatu । yadanantarakaraṇīyaṃ tadāryo nirūpayatu ।)

p.2, l.11

sūtradhāraḥ

(p.2, l.11)nanvidānīṃ vartate vasantasamayaḥ । tathā hi ।

(p.2, l.16)devi, tatsamayocitaṃ kiṃcidgīyatām ।

sūtradhāraḥ — nanvidānīṃ vartate vasantasamayaḥ । tathā hi ।

mākandāliṃ malayapavanā mandamāndolayante majjatyasyā madhukarayuvā mañjarīṇāṃ marande । āsevante mukulanikarānāsamantādaśokā vaktuṃ mattāḥ pikayuvatayaḥ pañcamaṃ prārabhante ॥ 4 ॥

devi, tatsamayocitaṃ kiṃcidgīyatām ।

p.2, l.17

naṭī

(p.2, l.17)(gāyati ।)

naṭī — (gāyati ।)

jassa hi mahū amacco dakkhiṇapavaṇo varūhiṇīṇāho । piabhamarāṇuaro so jedu ciraṃ vammaho rāo ॥ 5 ॥
yasya hi madhuramātyo dakṣiṇapavano varūthinīnāthaḥ । priyabhramarānucaraḥ sa jayatu ciraṃ manmatho rājā ॥

p.2, l.20

sūtradhāraḥ

(p.2, l.20)sādhu gītam । (anyato'valokya ।)  ārye, itaḥ paśya ।

sūtradhāraḥ — sādhu gītam । (anyato'valokya ।)  ārye, itaḥ paśya ।

manoharāṇāmapi mañjarīṇāṃ vihāya jālāni viśeṣalipsuḥ । latāntarāṇyeti madhuvratāliḥ sītā yatheyaṃ kusumeṣu lobhāt ॥ 6 ॥

p.2, l.23

(p.2, l.23)(iti niṣkrāntau ।)


(p.2, l.24)prastāvanā ।

(iti niṣkrāntau ।)
prastāvanā ।

§ prathamo'ṅkaḥ

p.3, l.1

(p.3, l.1)(tataḥ praviśati puṣpāvacayaṃ nāṭayantī sītā sakhī ca ।)

(tataḥ praviśati puṣpāvacayaṃ nāṭayantī sītā sakhī ca ।)

p.3, l.2

sakhī

(p.3, l.2)halā jāṇaï, aggado evva kusumāiṃ dīsandi । kiṃ aṇṇado
(p.3, l.3)diṇṇadiṭṭhī gacchasi ।sakhi jānaki, agrata eva kusumāni dṛśyante । kimanyato dattadṛṣṭirgacchasi ।

sakhī — halā jāṇaï, aggado evva kusumāiṃ dīsandi । kiṃ aṇṇado diṇṇadiṭṭhī gacchasi । (sakhi jānaki, agrata eva kusumāni dṛśyante । kimanyato dattadṛṣṭirgacchasi ।)

p.3, l.4

sītā

(p.3, l.4)halā mahuarie, ido vi puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ
(p.3, l.5)kusumāiṃ dīsandi । tā ahilāseṇa gacchāmi ।sakhi madhukarike, ito'pi puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumāni dṛśyante । tasmādabhilāṣeṇa gacchāmi ।

sītā — halā mahuarie, ido vi puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi । tā ahilāseṇa gacchāmi । (sakhi madhukarike, ito'pi puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumāni dṛśyante । tasmādabhilāṣeṇa gacchāmi ।)

p.3, l.6

madhukarikā

(p.3, l.6)halā jāṇaï, dāṇiṃ vi amhāṇaṃ aparicido padeso ।
(p.3, l.7)kāṇaṇesu sāvāṇuggahasamatthā isiṇo ciṭṭhanti । ado jassiṃ kassiṃ vi
(p.3, l.8)assame kusumesu gahidesu jo ko vi kuppaï । rāmabhaddo vi tuha piaṃ kāduṃ
(p.3, l.9)kaṇaamia geṇhia miaāvāvārādo dāṇiṃ evva ṇivaṭṭissadi । tā
(p.3, l.10)ettiehiṃ kusumehiṃ ṇivattemo ।sakhi jānaki, idānīmapyasmākamaparicitaḥ pradeśaḥ । kānaneṣu śāpānugrahasamarthā ṛṣayastiṣṭhanti । ato yasminkasminnapyāśrame kusumeṣu gṛhīteṣu yaḥ ko'pi kupyati । rāmabhadro'pi tava priyaṃ kartuṃ kanakamṛgaṃ gṛhītvā mṛgayāvyāpārādidānīmeva nivartiṣyate । tasmādetāvadbhiḥ kusumairnivartāvahe ।

madhukarikā — halā jāṇaï, dāṇiṃ vi amhāṇaṃ aparicido padeso । kāṇaṇesu sāvāṇuggahasamatthā isiṇo ciṭṭhanti । ado jassiṃ kassiṃ vi assame kusumesu gahidesu jo ko vi kuppaï । rāmabhaddo vi tuha piaṃ kāduṃ kaṇaamia geṇhia miaāvāvārādo dāṇiṃ evva ṇivaṭṭissadi । tā ettiehiṃ kusumehiṃ ṇivattemo । (sakhi jānaki, idānīmapyasmākamaparicitaḥ pradeśaḥ । kānaneṣu śāpānugrahasamarthā ṛṣayastiṣṭhanti । ato yasminkasminnapyāśrame kusumeṣu gṛhīteṣu yaḥ ko'pi kupyati । rāmabhadro'pi tava priyaṃ kartuṃ kanakamṛgaṃ gṛhītvā mṛgayāvyāpārādidānīmeva nivartiṣyate । tasmādetāvadbhiḥ kusumairnivartāvahe ।)

p.3, l.11

sītā

(p.3, l.11)savvajaṇasāhāraṇāiṃ kkhu vaṇaladāiṃ phalapupphamūlāiṃ ṇaīja-
(p.3, l.12)lāiṃ a । ado kiṃṇimittaṃ jo ko vi kuppadi । (puṣpabhājanaṃ vilokya ।)  a-
(p.3, l.13)jjaüttassa devvaccaṇopajuttāiṃ kusumāiṃ pajjattāiṃ । ido puraṭṭhide kāṇaṇantare
(p.3, l.14)maṇoharāiṃ kusumāiṃ ahigeṇhia uḍaaṃ gacchamho ।sarvajanasādhāraṇāni khalu vanalatāḥ phalapuṣpamūlāni nadījalāni ca । ataḥ kiṃnimittaṃ yaḥ ko'pi kupyati । āryaputrasya devārcanopayuktāni kusumāni paryāptāni । itaḥ puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumānyabhigṛhyoṭajaṃ gacchāvaḥ ।

sītā — savvajaṇasāhāraṇāiṃ kkhu vaṇaladāiṃ phalapupphamūlāiṃ ṇaījalāiṃ a । ado kiṃṇimittaṃ jo ko vi kuppadi । (puṣpabhājanaṃ vilokya ।)  ajjaüttassa devvaccaṇopajuttāiṃ kusumāiṃ pajjattāiṃ । ido puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ kusumāiṃ ahigeṇhia uḍaaṃ gacchamho । (sarvajanasādhāraṇāni khalu vanalatāḥ phalapuṣpamūlāni nadījalāni ca । ataḥ kiṃnimittaṃ yaḥ ko'pi kupyati । āryaputrasya devārcanopayuktāni kusumāni paryāptāni । itaḥ puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumānyabhigṛhyoṭajaṃ gacchāvaḥ ।)

p.3, l.15

(p.3, l.15)(ityubhe prasthite ।)

(ityubhe prasthite ।)

p.4, l.1

sītā

(p.4, l.1)(sadṛṣṭikṣepam ।) halā, ido bhamaro kiṃṇimittaṃ saṃbhamanto desu
(p.4, l.2)desu ladāviḍavesu kusumakoḍaresu āluṭhanto paribbhamaï ।sakhi, ito bhramaraḥ kiṃnimittaṃ saṃbhramaṃsteṣu teṣu latāviṭapeṣu kusumakoṭareṣvāluṭhanparibhramati ।

sītā — (sadṛṣṭikṣepam ।) halā, ido bhamaro kiṃṇimittaṃ saṃbhamanto desu desu ladāviḍavesu kusumakoḍaresu āluṭhanto paribbhamaï । (sakhi, ito bhramaraḥ kiṃnimittaṃ saṃbhramaṃsteṣu teṣu latāviṭapeṣu kusumakoṭareṣvāluṭhanparibhramati ।)

p.4, l.3

madhukarikā

(p.4, l.3)(vibhāvya ।) halā, maarandapāṇaṇiccalapakkhadāe palla-
(p.4, l.4)vantaridaṃ imaṃ sahaariṃ bhamariṃ avekkhanto aviloaṇaveaṇāe ṇūṇaṃ u-
(p.4, l.5)mmatto saṃvutto ।sakhi, makarandapānaniścalapakṣatayā pallavāntaritāmimāṃ sahacarīṃ bhramarīmaprekṣamāṇo'vilokanavedanayā nūnamunmattaḥ saṃvṛttaḥ ।

madhukarikā — (vibhāvya ।) halā, maarandapāṇaṇiccalapakkhadāe pallavantaridaṃ imaṃ sahaariṃ bhamariṃ avekkhanto aviloaṇaveaṇāe ṇūṇaṃ ummatto saṃvutto । (sakhi, makarandapānaniścalapakṣatayā pallavāntaritāmimāṃ sahacarīṃ bhramarīmaprekṣamāṇo'vilokanavedanayā nūnamunmattaḥ saṃvṛttaḥ ।)

p.4, l.6

sītā

(p.4, l.6)(vilokya ।)  halā, sāhu lakkhidaṃ tue ।sakhi, sādhu lakṣitaṃ tvayā ।

sītā — (vilokya ।)  halā, sāhu lakkhidaṃ tue । (sakhi, sādhu lakṣitaṃ tvayā ।)

p.4, l.7

madhukarikā

(p.4, l.7)amhahe । savisesaṃ paribbhamanto vi eso sahaariṃ ṇa
(p.4, l.8)pekkhadi ।āścaryam । saviśeṣaṃ paribhramannapyeṣa sahacarīṃ na paśyati ।

madhukarikā — amhahe । savisesaṃ paribbhamanto vi eso sahaariṃ ṇa pekkhadi । (āścaryam । saviśeṣaṃ paribhramannapyeṣa sahacarīṃ na paśyati ।)

p.4, l.9

sītā

(p.4, l.9)mahuarie, saṃjojehi ṇam ।madhukarike, saṃyojayainam ।

sītā — mahuarie, saṃjojehi ṇam । (madhukarike, saṃyojayainam ।)

p.4, l.10

madhukarikā

(p.4, l.10)imiṇā sahaāradaṇḍena mañjariṃ tāḍia maarandapāṇa-
(p.4, l.11)ṇiccalaṃ bhamariṃ uṭṭhāvemi । (tathā kṛtvā ।)  amhahe । mañjarīe uṭṭhidāe tāe
(p.4, l.12)sahaarīe saṃgado imo mahuaro māhavīmaṇḍavaṃ ahiruhia mahurasaṃ pi-
(p.4, l.13)banto suhaṃ vaṭṭaï । (vanāntaraṃ vilokya sāvegam ।)  kahiṃ gadā jāṇaī । (puna-
(p.4, l.14)rvilokya ।)
  amhahe । ṇa kassiṃ vi dīsaï । (vanāntaraṃ praviśya sarvatrānviṣyantī ।)
(p.4, l.15)amhahe । iaṃ maṇoharākidī kā vi hariṇī siṇiddhāe diṭṭhie maṃ pekkhia
(p.4, l.16)ṇissarantehiṃ ṇaaṇasalilehiṃ sahīsiṇehaṃ sūaadi । maha hiaaṃ vi
(p.4, l.17)edassiṃ ciraparicidaṃ via vissaddhaṃ hodi । ahavā imāe jaṇaṇantarasa-
(p.4, l.18)hīe hodavvam । (iti sasaṃbhramaṃ paribhramantī savimarśam ।)  ettha mahesiṇo a-
(p.4, l.19)ssamappahāvādo duṭṭhamiāṇaṃ saṃcāro ṇatthi । tā kahiṃ patthidā jāṇaïtti me
(p.4, l.20)accariaṃ hodi । (niḥśvasya ।)  mandabhāiṇī ahaṃ khu । miaāvāvārādo ṇi-
(p.5, l.1)uttassa rāmabhaddassa kahaṃ kahaïssam । rāmabhaddo vi suṇia kīrisaṃ avattha-
(p.5, l.2)ntaraṃ aṇuhavissaditti vevaï me hiaam ।anena sahakāradaṇḍena mañjarīṃ tāḍayitvā makarandapānaniścalāṃ bhramarīmutthāpayāmi । āścaryam । mañjaryā utthitayā tayā sahacaryā saṃgato'yaṃ madhukaro mādhavīmaṇḍapamadhiruhya madhurasaṃ pibansukhaṃ vartate । kutra gatā jānakī । āścaryam । na kutrāpi dṛśyate । āścaryam । iyaṃ manoharākṛtiḥ kāpi hariṇī snigdhayā dṛṣṭyā māṃ dṛṣṭvā niḥsaradbhirnayanasalilaiḥ sakhīsnehaṃ sūcayati । mama hṛdayamapyetasyāṃ ciraparicitamiva visrabdhaṃ bhavati । athavānayā jananāntarasakhyā bhavitavyam । atra maharṣerāśramaprabhāvādduṣṭamṛgāṇāṃ saṃcāro nāsti । tasmātkutra prasthitā jānakīti ma āścaryaṃ bhavati । mandabhāginyahaṃ khalu । mṛgayāvyāpārānnivṛttasya rāmabhadrasya kathaṃ kathayiṣye । rāmabhadro'pi śrutvā kīdṛśamavasthāntaramanubhaviṣyatīti vepate me hṛdayam ।

madhukarikā — imiṇā sahaāradaṇḍena mañjariṃ tāḍia maarandapāṇaṇiccalaṃ bhamariṃ uṭṭhāvemi । (tathā kṛtvā ।)  amhahe । mañjarīe uṭṭhidāe tāe sahaarīe saṃgado imo mahuaro māhavīmaṇḍavaṃ ahiruhia mahurasaṃ pibanto suhaṃ vaṭṭaï । (vanāntaraṃ vilokya sāvegam ।)  kahiṃ gadā jāṇaī । (punarvilokya ।)  amhahe । ṇa kassiṃ vi dīsaï । (vanāntaraṃ praviśya sarvatrānviṣyantī ।) amhahe । iaṃ maṇoharākidī kā vi hariṇī siṇiddhāe diṭṭhie maṃ pekkhia ṇissarantehiṃ ṇaaṇasalilehiṃ sahīsiṇehaṃ sūaadi । maha hiaaṃ vi edassiṃ ciraparicidaṃ via vissaddhaṃ hodi । ahavā imāe jaṇaṇantarasahīe hodavvam । (iti sasaṃbhramaṃ paribhramantī savimarśam ।)  ettha mahesiṇo assamappahāvādo duṭṭhamiāṇaṃ saṃcāro ṇatthi । tā kahiṃ patthidā jāṇaïtti me accariaṃ hodi । (niḥśvasya ।)  mandabhāiṇī ahaṃ khu । miaāvāvārādo ṇi uttassa rāmabhaddassa kahaṃ kahaïssam । rāmabhaddo vi suṇia kīrisaṃ avatthantaraṃ aṇuhavissaditti vevaï me hiaam । (anena sahakāradaṇḍena mañjarīṃ tāḍayitvā makarandapānaniścalāṃ bhramarīmutthāpayāmi । āścaryam । mañjaryā utthitayā tayā sahacaryā saṃgato'yaṃ madhukaro mādhavīmaṇḍapamadhiruhya madhurasaṃ pibansukhaṃ vartate । kutra gatā jānakī । āścaryam । na kutrāpi dṛśyate । āścaryam । iyaṃ manoharākṛtiḥ kāpi hariṇī snigdhayā dṛṣṭyā māṃ dṛṣṭvā niḥsaradbhirnayanasalilaiḥ sakhīsnehaṃ sūcayati । mama hṛdayamapyetasyāṃ ciraparicitamiva visrabdhaṃ bhavati । athavānayā jananāntarasakhyā bhavitavyam । atra maharṣerāśramaprabhāvādduṣṭamṛgāṇāṃ saṃcāro nāsti । tasmātkutra prasthitā jānakīti ma āścaryaṃ bhavati । mandabhāginyahaṃ khalu । mṛgayāvyāpārānnivṛttasya rāmabhadrasya kathaṃ kathayiṣye । rāmabhadro'pi śrutvā kīdṛśamavasthāntaramanubhaviṣyatīti vepate me hṛdayam ।)

p.5, l.3

(p.5, l.3)(nepathye kalakalaḥ ।)

(nepathye kalakalaḥ ।)

p.5, l.4

madhukarikā

(p.5, l.4)ido tado vi saṃbhamantā tāvasajaṇā dīsanti । ado
(p.5, l.5)rāmabhaddo vi āacchaditti takkemi ।itastato'pi saṃbhramantastāpasajanā dṛśyante । ato rāmabhadro'pyāgacchatīti tarkayāmi ।

madhukarikā — ido tado vi saṃbhamantā tāvasajaṇā dīsanti । ado rāmabhaddo vi āacchaditti takkemi । (itastato'pi saṃbhramantastāpasajanā dṛśyante । ato rāmabhadro'pyāgacchatīti tarkayāmi ।)

p.5, l.6

(p.5, l.6)(punarnepathye ।)

(p.5, l.11)ayaṃ hi

(punarnepathye ।)

saṃmṛjyantāṃ padavyaḥ karadhṛtakalaśāvarjitaistoyapūraiḥ sicyantāmāsamantādaviralamabhitaḥ kīrṇapuṣpāḥ kriyantām । jīvagrāhaṃ gṛhītvā kanakamṛgamasau jānakīprītihetoḥ saṃprāptaḥ kānanāntātsamadhikamahimā satvaraṃ rāmabhadraḥ ॥ 7 ॥

ayaṃ hi

pratipadamanuyāntaṃ lakṣmaṇaṃ vīkṣya kiṃci dvalitanayanakoṇenādarādbhāṣamāṇaḥ । śramajalalasadāsyaḥ śobhate cāpadaṇḍaṃ śithilitaguṇabandhaṃ skandhadeśe dadhānaḥ ॥ 8 ॥

p.6, l.1

madhukarikā

(p.6, l.1)(sasaṃbhramam ।) ae, kaṇaamiaṃ geṇhia antiattheṇa
(p.6, l.2)lakkhaṇeṇa kiṃ vi mantaanto rāmabhaddo evva āacchadi । ahaṃ se maggaṃ
(p.6, l.3)pariharia ciṭṭhāmi ।aye, kanakamṛgaṃ gṛhītvāntikasthena lakṣmaṇena kimapi mantrayanrāmabhadra evāgacchati । ahamasya mārgaṃ parihṛtya tiṣṭhāmi ।
(tathā karoti ।)

madhukarikā — (sasaṃbhramam ।) ae, kaṇaamiaṃ geṇhia antiattheṇa lakkhaṇeṇa kiṃ vi mantaanto rāmabhaddo evva āacchadi । ahaṃ se maggaṃ pariharia ciṭṭhāmi । (aye, kanakamṛgaṃ gṛhītvāntikasthena lakṣmaṇena kimapi mantrayanrāmabhadra evāgacchati । ahamasya mārgaṃ parihṛtya tiṣṭhāmi ।)(tathā karoti ।)

p.6, l.4

(p.6, l.4)(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ salakṣmaṇo rāmaḥ ।)

(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ salakṣmaṇo rāmaḥ ।)

p.6, l.5

rāmaḥ

(p.6, l.5)vatsa, nūnamimaṃ kanakamṛgaṃ vilokya jānakī saviśeṣaṃ tuṣyati ।

rāmaḥ — vatsa, nūnamimaṃ kanakamṛgaṃ vilokya jānakī saviśeṣaṃ tuṣyati ।

p.6, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.6)vacanamātreṇa devyāḥ kutūhalaṃ nivartayatastavāyaṃ prasāda
(p.6, l.7)eva kanakamṛgalābhādapi mahāntaṃ paritoṣamāpādayati ।

lakṣmaṇaḥ — vacanamātreṇa devyāḥ kutūhalaṃ nivartayatastavāyaṃ prasāda eva kanakamṛgalābhādapi mahāntaṃ paritoṣamāpādayati ।

p.6, l.8

rāmaḥ

(p.6, l.8)(nimittamabhinīya ।)  vatsa, mahāmuneragastyasya sāmarthyādapa-
(p.6, l.9)gatasakalabhaye tapovane sakhyā madhukarikayā saha vartamānāmapi jānakīṃ
(p.6, l.10)vicintya, aparicitapradeśatayā manaḥ śaṅkākulamāste ।

rāmaḥ — (nimittamabhinīya ।)  vatsa, mahāmuneragastyasya sāmarthyādapagatasakalabhaye tapovane sakhyā madhukarikayā saha vartamānāmapi jānakīṃ vicintya, aparicitapradeśatayā manaḥ śaṅkākulamāste ।

p.6, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.11)premaviśeṣo hi priyajane prathamaṃ pramādameva cintayati ।

lakṣmaṇaḥ — premaviśeṣo hi priyajane prathamaṃ pramādameva cintayati ।

p.6, l.12

madhukarikā

(p.6, l.12)(saniḥśvāsam ।) savvahā jadākadāvi kahaṇijjo jevva
(p.6, l.13)so uttanto । tā gacchamhi । dāṇiṃ evva kahemi ।sarvathā yadākadāpi kathanīya eva sa vṛttāntaḥ । tadgacchāmi । idānīmeva kathayāmi ।
(upasarpati ।)

madhukarikā — (saniḥśvāsam ।) savvahā jadākadāvi kahaṇijjo jevva so uttanto । tā gacchamhi । dāṇiṃ evva kahemi । (sarvathā yadākadāpi kathanīya eva sa vṛttāntaḥ । tadgacchāmi । idānīmeva kathayāmi ।)(upasarpati ।)

p.6, l.14

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.14)(madhukarikāṃ dṛṣṭvā svagatam ।)  ekākinī dīnamukhī madhuka-
(p.6, l.15)rikā samāgacchati । sarvathātyāhitena bhavitavyaṃ devyāḥ sītāyāḥ ।

lakṣmaṇaḥ — (madhukarikāṃ dṛṣṭvā svagatam ।)  ekākinī dīnamukhī madhukarikā samāgacchati । sarvathātyāhitena bhavitavyaṃ devyāḥ sītāyāḥ ।

p.6, l.16

madhukarikā

(p.6, l.16)jedu mahārāo ।jayatu mahārājaḥ ।

madhukarikā — jedu mahārāo । (jayatu mahārājaḥ ।)

p.6, l.17

rāmaḥ

(p.6, l.17)madhukarike, kvāste jānakī ।

rāmaḥ — madhukarike, kvāste jānakī ।

p.6, l.18

madhukarikā

(p.6, l.18)(sagadgadam ।) devva, tumhāṇaṃ devvaccaṇāe uḍaasamī-
(p.6, l.19)vaṭṭhidāsu ladāsu kusumāiṃ avaciṇomi tti ṇiggadā ।deva, yuṣmākaṃ devārcanāyai uṭajasamīpasthitāsu latāsu kusumānyavacinomīti nirgatā ।

madhukarikā — (sagadgadam ।) devva, tumhāṇaṃ devvaccaṇāe uḍaasamīvaṭṭhidāsu ladāsu kusumāiṃ avaciṇomi tti ṇiggadā । (deva, yuṣmākaṃ devārcanāyai uṭajasamīpasthitāsu latāsu kusumānyavacinomīti nirgatā ।)

p.7, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.7, l.1)devatārcanākusumānyavacetavyānyeva ।

lakṣmaṇaḥ — devatārcanākusumānyavacetavyānyeva ।

p.7, l.2

rāmaḥ

(p.7, l.2)(svagatam ।)  kimataḥparaṃ kathayiṣyatīti kampate me cetaḥ ।
(p.7, l.3)(prakāśam ।)  tatastataḥ ।

rāmaḥ — (svagatam ।)  kimataḥparaṃ kathayiṣyatīti kampate me cetaḥ । (prakāśam ।)  tatastataḥ ।

p.7, l.4

madhukarikā

(p.7, l.4)maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi tti idaṃ kāṇaṇantaraṃ pa-
(p.7, l.5)viṭṭhā jāṇaī aṇṇesandīe mae ṇa diṭṭhā ।manoharāṇi kusumāni dṛśyanta itīdaṃ kānanāntaraṃ praviṣṭā jānakī anveṣantyā mayā na dṛṣṭā ।

madhukarikā — maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi tti idaṃ kāṇaṇantaraṃ paviṭṭhā jāṇaī aṇṇesandīe mae ṇa diṭṭhā । (manoharāṇi kusumāni dṛśyanta itīdaṃ kānanāntaraṃ praviṣṭā jānakī anveṣantyā mayā na dṛṣṭā ।)

p.7, l.6

rāmaḥ

(p.7, l.6)hā, hato'smi ।

(p.7, l.9)kaṣṭam । atidāruṇo daivadurvipākaḥ ।

(p.7, l.14)hā jānaki,

rāmaḥ — hā, hato'smi ।

jvalattuṣārāgnikaṇopamāni sītā na dṛṣṭeti durakṣarāṇi । karṇaṃ praviṣṭāni haṭhādamūni sarvāṅgatāpaṃ janayanti hanta ॥ 9 ॥

kaṣṭam । atidāruṇo daivadurvipākaḥ ।

ambājanaṃ ca pitaraṃ ca sahodarau ca rājyaṃ ca tāni bhavanāni sabāndhavāni । daivādvihāya vipine vasatāṃ tathāpi hantātiduḥkhamaviṣahyamupāgataṃ naḥ ॥ 10 ॥

hā jānaki,

virahaṃ mama soḍhumakṣamā tvaṃ vanavīthīṣvapi māmanudrutāsi । akṛtāgasamenamadya muktvā vada kutrāsi kuraṅgaśāvanetre ॥ 11 ॥

p.7, l.17

lakṣmaṇaḥ

(p.7, l.17)(svagatam ।)  imamāryaḥ paśyati cedatipīḍito bhaviṣyati ।
(p.7, l.18)tadenaṃ preṣayāmi । (apavārya ।)  madhukarike, imamuṭajaṃ naya । ahamāryasamīpe
(p.7, l.19)tiṣṭhāmi ।

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  imamāryaḥ paśyati cedatipīḍito bhaviṣyati । tadenaṃ preṣayāmi । (apavārya ।)  madhukarike, imamuṭajaṃ naya । ahamāryasamīpe tiṣṭhāmi ।

p.7, l.20

madhukarikā

(p.7, l.20)(kanakamṛgamādāya ।) taha । (iti niṣkrāntā ।) tathā ।

madhukarikā — (kanakamṛgamādāya ।) taha । (iti niṣkrāntā ।) (tathā ।)

p.7, l.21

rāmaḥ

rāmaḥ —

prāṇapriyāṃ prāptavatīṃ kaṭhorāmakīrtitavyāṃ padavīmakāṇḍe । trailokyalāvaṇyalalāmabhūtāṃ hā jānakīṃ kutra vilokayāmi ॥ 12 ॥

p.8, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.1)kimevaṃ khidyase । idaṃ vanaṃ praviśyānviṣyadbhirdṛśyate devī ।

lakṣmaṇaḥ — kimevaṃ khidyase । idaṃ vanaṃ praviśyānviṣyadbhirdṛśyate devī ।

p.8, l.2

rāmaḥ

(p.8, l.2)mandabhāgyayormama cakṣuṣorataḥparaṃ kutaḥ sītādarśanasukham ।
(p.8, l.3)tathāpi pratipādaya ।

rāmaḥ — mandabhāgyayormama cakṣuṣorataḥparaṃ kutaḥ sītādarśanasukham । tathāpi pratipādaya ।

p.8, l.4

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.4)ita itaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — ita itaḥ ।

p.8, l.5

(p.8, l.5)(ubhau parikramya vanaṃ praviśataḥ ।)

(ubhau parikramya vanaṃ praviśataḥ ।)

p.8, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.6)ārya, sikatāvati pradeśe spaṣṭaṃ pratīyate devyāḥ padapaddhatiḥ ।

lakṣmaṇaḥ — ārya, sikatāvati pradeśe spaṣṭaṃ pratīyate devyāḥ padapaddhatiḥ ।

p.8, l.7

rāmaḥ

(p.8, l.7)(vilokya ।)  nūnamiyaṃ priyāyāścaraṇasaraṇiḥ । tathā hi ।

rāmaḥ — (vilokya ।)  nūnamiyaṃ priyāyāścaraṇasaraṇiḥ । tathā hi ।

sa evāṅgulivinyāsaḥ sa eva caraṇakramaḥ । tadevālpapradeśatvaṃ saiva vikṣepacāturī ॥ 13 ॥

p.8, l.10

(p.8, l.10)(niḥśvasya ।)

(niḥśvasya ।)

praṇatātpraṇayāparādhakāle śiraso me patitaiḥ prasūnajālaiḥ । kṛtapūjanayormṛgekṣaṇāyāḥ padayoratra vilokayāmi mudrām ॥ 14 ॥

p.8, l.13

(p.8, l.13)(padasaraṇimanusaran । vilokya ।)

(padasaraṇimanusaran । vilokya ।)

aśrubinducayamañjanāñcitaṃ muñcatī praṇayakopanirgatam । pāṭalaṃ vinamitaṃ mukhāmbujaṃ bibhratīyamiha dṛśyate priyā ॥ 15 ॥

p.8, l.16

(p.8, l.16)(upasṛtya ।)  priye, prasīda prasīda ।

(upasṛtya ।)  priye, prasīda prasīda ।

ayi muñca ruṣaṃ tava prasannaṃ jitapūrṇendu mukhāravindamastu । praṇatiṃ kalayannahaṃ tvadīyāṃ padalākṣāṃ paripālayāmi mūrdhnā ॥ 16 ॥

p.8, l.19

(p.8, l.19)(iti tatrasthitāṃ pādamudrāṃ praṇamati ।)

(iti tatrasthitāṃ pādamudrāṃ praṇamati ।)

p.8, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.20)kaṣṭamāryasyonmādadaśā vartate । ārya, na jānakī । (iti
(p.8, l.21)mūrdhānamunnamayati ।)

lakṣmaṇaḥ — kaṣṭamāryasyonmādadaśā vartate । ārya, na jānakī । (itimūrdhānamunnamayati ।)

p.8, l.22

rāmaḥ

(p.8, l.22)(utthāya sthalapadminīṃ vilokya ।)  madhubharanamitaprasūnāṃ mahītala-
(p.8, l.23)galitamakarandapānāya kamalodarādāpatantyā madhukaramālayā sa me tāmaruṇāṃ
(p.8, l.24)sthalapadminīṃ vilokya mūḍho'smi ।

rāmaḥ — (utthāya sthalapadminīṃ vilokya ।)  madhubharanamitaprasūnāṃ mahītalagalitamakarandapānāya kamalodarādāpatantyā madhukaramālayā sa me tāmaruṇāṃ sthalapadminīṃ vilokya mūḍho'smi ।

p.8, l.25

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.25)aho, jñānājñānayoḥ saṃkaraḥ । tathā hi ।

lakṣmaṇaḥ — aho, jñānājñānayoḥ saṃkaraḥ । tathā hi ।

vākyāni kānicidayuktatarāṇi vakti brūte ca kānyapi tathāpi yathārthavanti । ārye sahaiva vasatastadabodhabodhau chāyātapāviva tale'lpadaladrumasya ॥ 17 ॥

p.9, l.3

rāmaḥ

(p.9, l.3)bhavatu । etāmeva pṛcchāmi ।

rāmaḥ — bhavatu । etāmeva pṛcchāmi ।

tvāmāgateyaṃ padapaṅktirasyāḥ prayaccha me padmini padmavaktrām । na cettadīyāṃ caraṇābjamudrāṃ pradarśayānyatra vinirgatāṃ me ॥ 18 ॥

p.9, l.6

(p.9, l.6)(vibhāvya ।)  iyamapi calitakamalamukhasaṃjñayā padapaddhatimitaḥ prayātāmāve-
(p.9, l.7)dayati ।

(vibhāvya ।)  iyamapi calitakamalamukhasaṃjñayā padapaddhatimitaḥ prayātāmāvedayati ।

p.9, l.8

lakṣmaṇaḥ

(p.9, l.8)itaḥ sahakāravāṭikāmupagatā pādamudrā ।

lakṣmaṇaḥ — itaḥ sahakāravāṭikāmupagatā pādamudrā ।

p.9, l.9

(p.9, l.9)(ubhau cūtavāṭikāmupasarataḥ ।)

(ubhau cūtavāṭikāmupasarataḥ ।)

p.9, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.9, l.10)(svagatam ।)  āryasya hṛdayamanyato nayāmi । (prakāśam ।)

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  āryasya hṛdayamanyato nayāmi । (prakāśam ।)

kisalayaparipāṭīṃ kiṃcidagre vidhunva npratipadamupa(manu)yātaḥ paṅktibhiḥ ṣaṭpadānām । abhinavamakarandānāharanmañjarīṇāṃ malayaśikharijanmā māruto yāti mandam ॥ 19 ॥

p.9, l.15

rāmaḥ

(p.9, l.15)aye, virahijanavanadāvānalaḥ samīraṇaḥ ।

(p.9, l.18)tathā hi ।

rāmaḥ — aye, virahijanavanadāvānalaḥ samīraṇaḥ ।

sarvasya jagataḥ prāṇa iti tvāṃ bruvate vṛthā । jagadantaḥsthitasyaiva yato me prāṇahārakaḥ ॥ 20 ॥

tathā hi ।

aṅgaṃ yadi priyāyāḥ spṛṣṭaṃ bhavatā śirīṣasukumāram । tarhyāliṅga mamāṅgānyapasara tūrṇaṃ na cetpavana ॥ 21 ॥

p.9, l.21

(p.9, l.21)(vibhāvya ।)  bhavatu, preyasīmeva pṛcchāmi ।

(p.9, l.24)aye, priyāyā nisargasurabhiṇā mukhamārutena tiraskṛtatayā vairamanusmaraṃ-
(p.9, l.25)stūṣṇīmupayāsi ।

(p.10, l.1)api ca ।

(p.10, l.6)kiṃ [ca] nirantaramadhurasāsvādamattānāmamīṣāṃ vacanamapramāṇameva । ataḥ
(p.10, l.7)priyāgatirna praṣṭavyā । (padāntaramabhinīya karṇaṃ dattvā ।)  vatsa,

(vibhāvya ।)  bhavatu, preyasīmeva pṛcchāmi ।

jagatprāṇa mama prāṇakāntā kāntārasīmani । bhramatā bhavatā dṛṣṭā kiṃ sā haṃsalasadgatiḥ ॥ 22 ॥

aye, priyāyā nisargasurabhiṇā mukhamārutena tiraskṛtatayā vairamanusmaraṃstūṣṇīmupayāsi ।

mākandapālīmakarandapūre madhuvratā majjanamācarantaḥ । mānāpanodāya manasvinīnāṃ mānobhavaṃ mantramudīrayanti ॥ 23 ॥

api ca ।

mākandavṛndamakarandajaleṣu magnā dhṛtvā ca paṅkajarajāṃsi madhuvratāliḥ । mānāpanodanaphalāya manasvinīnāṃ mantrānudīrayati manmathadevatākān ॥ 24 ॥

kiṃ [ca] nirantaramadhurasāsvādamattānāmamīṣāṃ vacanamapramāṇameva । ataḥ priyāgatirna praṣṭavyā । (padāntaramabhinīya karṇaṃ dattvā ।)  vatsa,

sarojanetrā sahakāravīthyāṃ navapravālāntaritā priyā me । avyaktavarṇaṃ kimapi bruvāṇā samutsukaṃ me hṛdayaṃ tanoti ॥ 25 ॥

p.10, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.10, l.10)(svagatam ।)  kokilālāpamākarṇya bhrānto nūnamāryaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  kokilālāpamākarṇya bhrānto nūnamāryaḥ ।

p.10, l.11

rāmaḥ

(p.10, l.11)aye, priyālāpa iva śrūyate nākṛtistu dṛśyate । ataḥ
(p.10, l.12)prārthayāmi ।

rāmaḥ — aye, priyālāpa iva śrūyate nākṛtistu dṛśyate । ataḥ prārthayāmi ।

cetasaḥ sapadi jīvanauṣadhaṃ netrayoramṛtavartikāñjanam । manmathajvaramahārasāyanaṃ darśayasva dayite tavākṛtim ॥ 26 ॥

p.10, l.15

(p.10, l.15)(kṣaṇamātraṃ tūṣṇīṃ sthitvā ।)  ayi jānaki, kimityaudāsīnyaṃ bhajasi ।

(kṣaṇamātraṃ tūṣṇīṃ sthitvā ।)  ayi jānaki, kimityaudāsīnyaṃ bhajasi ।

āgatya tūrṇamasitotpalaramyanetre kaṇṭhaṃ badhāna mama te bhujavallarībhyām । paścādupetya nibhṛtaṃ padamarpayantī yadvā pidhehi nayane karapallavābhyām ॥ 27 ॥

p.10, l.20

(p.10, l.20)(iti nayane nimīlya tiṣṭhati ।)

(iti nayane nimīlya tiṣṭhati ।)

p.10, l.21

lakṣmaṇaḥ

(p.10, l.21)(svagatam ।)  kaṣṭaṃ pratīkāraduḥsthe karmaṇi kiṃ kurmaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  kaṣṭaṃ pratīkāraduḥsthe karmaṇi kiṃ kurmaḥ ।

p.10, l.22

rāmaḥ

(p.10, l.22)priye, kimiti vilambase । ubhayoḥ pakṣayorekataramācara ।

rāmaḥ — priye, kimiti vilambase । ubhayoḥ pakṣayorekataramācara ।

p.10, l.23

(p.10, l.23)lakṣmaṇaḥ — ārya, eṣa kokilālāpaḥ śrūyate । nātra jānakī -
(p.10, l.24)jvalati (?)

lakṣmaṇaḥ — ārya, eṣa kokilālāpaḥ śrūyate । nātra jānakī sañjalpati ।

p.10, l.25

rāmaḥ

(p.10, l.25)(netre nimīlya punaḥ karṇaṃ dattvā ।)  sa evedānīṃ śrutavīṇāravasya ḍha-
(p.10, l.26)kkādhvaniriva kaṭhoratāṃ bhajati ।

rāmaḥ — (netre nimīlya punaḥ karṇaṃ dattvā ।)  sa evedānīṃ śrutavīṇāravasya ḍhakkādhvaniriva kaṭhoratāṃ bhajati ।

p.11, l.1

(p.11, l.1)(lakṣmaṇo'nyato darśayati ।)

(lakṣmaṇo'nyato darśayati ।)

p.11, l.2

rāmaḥ

(p.11, l.2)(vilokya sasaṃbhramam ।)  vatsa, kecidamī corāḥ priyāyāḥ sarvā-
(p.11, l.3)bharaṇajātamādāya mastake dadhānāḥ prasāritabāhavo mayā yoddhumagrato niḥ-
(p.11, l.4)śaṅkamāsate । paśya paśya ।

rāmaḥ — (vilokya sasaṃbhramam ।)  vatsa, kecidamī corāḥ priyāyāḥ sarvābharaṇajātamādāya mastake dadhānāḥ prasāritabāhavo mayā yoddhumagrato niḥśaṅkamāsate । paśya paśya ।

muktāhāracchaṭāmeke padmarāgāvaliṃ pare । priyāyāḥ kanakākalpānapare hanta bibhrati ॥ 28 ॥

p.11, l.7

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.7)(svagatam ।)  kaṣṭamāryasya punarapyunmādaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  kaṣṭamāryasya punarapyunmādaḥ ।

p.11, l.8

rāmaḥ

(p.11, l.8)bho bhoścorāḥ, tiṣṭhata । mamāgrataḥ kuto gamyate । idānīmeva
(p.11, l.9)dhanurāropyaikenaiva sāyakena sarvānvaḥ pātayāmi । (iti sāṭopaṃ parikramya
(p.11, l.10)dhanurāropayati ।)

rāmaḥ — bho bhoścorāḥ, tiṣṭhata । mamāgrataḥ kuto gamyate । idānīmeva dhanurāropyaikenaiva sāyakena sarvānvaḥ pātayāmi । (iti sāṭopaṃ parikramyadhanurāropayati ।)

p.11, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.11)(sajjaṃ dhanuravalambya ।)  alamāṭopena ।

lakṣmaṇaḥ — (sajjaṃ dhanuravalambya ।)  alamāṭopena ।

p.11, l.12

rāmaḥ

(p.11, l.12)vatsa, muñca muñca bāṇaṃ saṃdhāsyāmi । amī punaratraiva nirbhayā ni-
(p.11, l.13)ścalamāsate । (iti tūṇīramukhādbāṇamuddhartumicchati ।)

rāmaḥ — vatsa, muñca muñca bāṇaṃ saṃdhāsyāmi । amī punaratraiva nirbhayā niścalamāsate । (iti tūṇīramukhādbāṇamuddhartumicchati ।)

p.11, l.14

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.17)ataḥ śarasaṃdhānaṃ vihāya vibhāvayatvāryaḥ, nātra corāḥ ।

lakṣmaṇaḥ —

niṣaṅgānnirgate bāṇe pareṣāṃ prāṇanirgamaḥ । tadeva jñāyate deva saṃdhānaṃ kiṃprayojanam ॥ 29 ॥

ataḥ śarasaṃdhānaṃ vihāya vibhāvayatvāryaḥ, nātra corāḥ ।

p.11, l.18

rāmaḥ

(p.11, l.18)(vibhāvya ।)  aho, me mūḍhā matiḥ । tathā hi ।

rāmaḥ — (vibhāvya ।)  aho, me mūḍhā matiḥ । tathā hi ।

ārakto'yamaśokakuḍmalacayo no padmarāgacchaṭā phullo'yaṃ navakarṇikāranikaro na svarṇabhūṣāvaliḥ । eṣā ca sphuṭasindhuvārapaṭalī no mauktikānāṃ vrajaḥ śākhājālabhṛtasta eva taravo nodyadbhujā dasyavaḥ ॥ 30 ॥

p.11, l.23

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.23)ito'pi latākuñjeṣu vibhāvayāvaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — ito'pi latākuñjeṣu vibhāvayāvaḥ ।

p.11, l.24

rāmaḥ

(p.11, l.24)tathā । (iti padāntare sthitvā vilokya saharṣam ।)  vatsa, dṛṣṭā
(p.11, l.25)jānakī ।

rāmaḥ — tathā । (iti padāntare sthitvā vilokya saharṣam ।)  vatsa, dṛṣṭā jānakī ।

stanabharavinamramūrtirmāmiha cāhūya pāṇicalanena । karṇāmṛtairvacobhiḥ kalayati mama hṛdayamāhitānandam ॥ 31 ॥

p.12, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.1)aho, ciramunmādo vartate ।

lakṣmaṇaḥ — aho, ciramunmādo vartate ।

p.12, l.2

rāmaḥ

(p.12, l.2)aye jānaki, etāvantaṃ kālaṃ kutra gatāsi । (karṇaṃ dattvā ।)  kiṃ
(p.12, l.3)bravīṣi — ‘āryaputrasya premaparīkṣārthaṃ kvacillatākuñje nigūḍhāsmi’ iti ।

rāmaḥ — aye jānaki, etāvantaṃ kālaṃ kutra gatāsi । (karṇaṃ dattvā ।)  kiṃ bravīṣi — ‘āryaputrasya premaparīkṣārthaṃ kvacillatākuñje nigūḍhāsmi’ iti ।

p.12, l.4

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.4)kvāste jānakī ।

lakṣmaṇaḥ — kvāste jānakī ।

p.12, l.5

rāmaḥ

(p.12, l.5)(anākarṇitakena ।)

rāmaḥ — (anākarṇitakena ।)

tvadālāpāḥ karṇe mama navasudhāśīkaramayā stava sparśo'pyaṅge śiśiraśiśiraścandanarasaḥ । śarajjyotsnāpūrastava vapuridaṃ me nayanayoḥ kathaṃ te kalyāṇi kṣaṇamapi sahe hanta viraham ॥ 32 ॥

p.12, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.10)ārya, kvāste jānakī ।

lakṣmaṇaḥ — ārya, kvāste jānakī ।

p.12, l.11

rāmaḥ

(p.12, l.11)nanviyamagrata evāste । (iti puropasthitāṃ latāmupasṛtya vilokya ।)
(p.12, l.12)aho me mohaḥ ।

rāmaḥ — nanviyamagrata evāste । (iti puropasthitāṃ latāmupasṛtya vilokya ।) aho me mohaḥ ।

kusumastabakānatā vilolāṃ dadhatī pallavasaṃpadaṃ manojñām । makarandalihāṃ madhuvratānāṃ kalajhaṃkārakarambitā lateyam ॥ 33 ॥

p.12, l.15

(p.12, l.15)(punarvilokya ।)  vatsa, asyāmeva latāyāṃ puṣpāṇyavacitavatī jānakīti
(p.12, l.16)tarkayāmi । tathā hi ।

(punarvilokya ।)  vatsa, asyāmeva latāyāṃ puṣpāṇyavacitavatī jānakīti tarkayāmi । tathā hi ।

avacitakusumāni tayā kevalavṛntāvaśeṣitānyadhunā । patitāḥ pallavabhaṅgā lakṣyante tata itaścāmī ॥ 34 ॥

p.12, l.19

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.19)evametat । padapaddhatirapyavicchinnā latāmimāṃ prāptā ।

lakṣmaṇaḥ — evametat । padapaddhatirapyavicchinnā latāmimāṃ prāptā ।

p.12, l.20

rāmaḥ

(p.12, l.20)itaḥ paraṃ kāṃ diśaṃ prasthiteti vilokaya ।

rāmaḥ — itaḥ paraṃ kāṃ diśaṃ prasthiteti vilokaya ।

p.12, l.21

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.21)tathā । (iti latāṃ paribhraman, maṇivalayaṃ vilokya, svagatam ।)
(p.12, l.22)idaṃ devyāḥ karaparibhraṣṭam । tadāryasya hṛdayavinodanārthamavasare darśayāmi ।
(p.12, l.23)(ityādāya paṭānte pidadhāti । upasṛtya prakāśam ।)  ārya, netaḥparaṃ kutrāpi la-
(p.12, l.24)kṣyate pādamudrā । kiṃtu vane saṃcarataḥ kasyāpi mṛgasyātraivābhivyaktā pada-
(p.12, l.25)saraṇirālokitā ।

lakṣmaṇaḥ — tathā । (iti latāṃ paribhraman, maṇivalayaṃ vilokya, svagatam ।) idaṃ devyāḥ karaparibhraṣṭam । tadāryasya hṛdayavinodanārthamavasare darśayāmi । (ityādāya paṭānte pidadhāti । upasṛtya prakāśam ।)  ārya, netaḥparaṃ kutrāpi lakṣyate pādamudrā । kiṃtu vane saṃcarataḥ kasyāpi mṛgasyātraivābhivyaktā padasaraṇirālokitā ।

p.12, l.26

rāmaḥ

(p.12, l.26)hanta, nirāśāḥ smaḥ । aye jānaki,

rāmaḥ — hanta, nirāśāḥ smaḥ । aye jānaki,

āyatekṣaṇamarālakuntalaṃ pakvabimbaphalapāṭalādharam । mañjubhāṣiṇi mamākṣigocaraṃ kalpate tava kadā mukhāmbujam ॥ 35 ॥

p.13, l.3

(p.13, l.3)(parito'valokya ।)  aye, priyāyāḥ kiṃcidapi vastu na lakṣyate । kenāhaṃ
(p.13, l.4)hṛdayamavalambe ।

(parito'valokya ।)  aye, priyāyāḥ kiṃcidapi vastu na lakṣyate । kenāhaṃ hṛdayamavalambe ।

p.13, l.5

lakṣmaṇaḥ

(p.13, l.5)ārya, devyāḥ karaparibhraṣṭamidaṃ maṇivalayam । tadavadhāra-
(p.13, l.6)yatvāryaḥ । (iti dadāti ।)

lakṣmaṇaḥ — ārya, devyāḥ karaparibhraṣṭamidaṃ maṇivalayam । tadavadhārayatvāryaḥ । (iti dadāti ।)

p.13, l.7

rāmaḥ

(p.13, l.7)(gṛhītvā saharṣam ।)

rāmaḥ — (gṛhītvā saharṣam ।)

mama hṛdayamidaṃ cirāya kiṃcidvigalitatāparujaṃ vitanvadetat । kathamapi karapallavātpriyāyā maṇivalayaṃ patitaṃ mayādya labdham ॥ 36 ॥

p.13, l.10

(p.13, l.10)(hṛdaye nikṣipan ।)

(hṛdaye nikṣipan ।)

etatpurā mama galaṃ paripīḍya gāḍhaṃ cchinnaṃ vyadhatta bahuśaḥ parirambhaṇeṣu । bimbādharaṃ mayi rasātpibati priyāyāḥ kolāhalaṃ ca kṛtavatkaradhūnaneṣu ॥ 37 ॥

p.13, l.15

(p.13, l.15)(niḥśvasya ।)  vatsa, kva jānakīṃ paśyāmaḥ । kutra vanāntaḥ punaranviṣyāmaḥ ।
(p.13, l.16)keṣu vā nikuñjeṣu punarvilokayāmaḥ । hanta, sarvathā nirāśāḥ smaḥ ।

(niḥśvasya ।)  vatsa, kva jānakīṃ paśyāmaḥ । kutra vanāntaḥ punaranviṣyāmaḥ । keṣu vā nikuñjeṣu punarvilokayāmaḥ । hanta, sarvathā nirāśāḥ smaḥ ।

diśo vilokayāmyadya jvālāparivṛtā iva । bāḍhaṃ jagadidaṃ manye hyadya me priyayā vinā ॥ 38 ॥

p.13, l.19

lakṣmaṇaḥ

(p.13, l.19)(svagatam ।)  aho, kaṣṭamāryasyeyaṃ daśā vartate ।

lakṣmaṇaḥ — (svagatam ।)  aho, kaṣṭamāryasyeyaṃ daśā vartate ।

p.13, l.20

rāmaḥ

(p.13, l.20)kimatrāsmahe ।

rāmaḥ — kimatrāsmahe ।

vatsāyāhi gṛhaṃ vrajāma

p.13, l.22

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

kimidaṃ gehaṃ

p.13, l.23

rāmaḥ

rāmaḥ —

kutaḥ

p.13, l.24

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

kānane vatsyāmaḥ

p.13, l.26

rāmaḥ

rāmaḥ —

kathamāgatā vanabhuvaṃ

p.14, l.1

(p.14, l.1)

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

tātājñayā yantritāḥ ।

p.14, l.2

rāmaḥ

rāmaḥ —

āyātāḥ kati vā vayaṃ kathaya me

p.14, l.4

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

deva trayaḥ

p.14, l.5

rāmaḥ

rāmaḥ —

ke ca te

p.14, l.6

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

tvaṃ cāhaṃ janakātmajā ca

p.14, l.8

rāmaḥ

rāmaḥ —

dayite kutrāsi hā jānaki ॥ 39 ॥

p.14, l.9

(p.14, l.9)(nepathye ।)


(p.14, l.10)vatse, mā bhaiṣīḥ ।

(nepathye ।)
vatse, mā bhaiṣīḥ ।

p.14, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.14, l.11)(karṇaṃ dattvā saharṣaṃ vibhāvya ।)  ārya, madhukarikāsametāṃ jānakīṃ
(p.14, l.12)samāśvāsayankumbhasaṃbhavo maharṣirita evābhivartate ।

lakṣmaṇaḥ — (karṇaṃ dattvā saharṣaṃ vibhāvya ।)  ārya, madhukarikāsametāṃ jānakīṃ samāśvāsayankumbhasaṃbhavo maharṣirita evābhivartate ।

p.14, l.13

(p.14, l.13)(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ kumbhasaṃbhavaḥ ।)

(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ kumbhasaṃbhavaḥ ।)

p.14, l.14

agastyaḥ

(p.14, l.14)vatse, mā bhaiṣīḥ । ayamiha tvāmanviṣyannāste salakṣma-
(p.14, l.15)ṇo rāmabhadraḥ ।

agastyaḥ — vatse, mā bhaiṣīḥ । ayamiha tvāmanviṣyannāste salakṣmaṇo rāmabhadraḥ ।

p.14, l.16

sītā

(p.14, l.16)(rāmaṃ vilokya lajjāṃ nāṭayantī svagatam ।) edehiṃ viloaṇehiṃ
(p.14, l.17)ajjaütto diṭṭho tti aho me bhāaheam ।etābhyāṃ vilocanābhyāmāryaputro dṛṣṭa ityaho me bhāgadheyam ।

sītā — (rāmaṃ vilokya lajjāṃ nāṭayantī svagatam ।) edehiṃ viloaṇehiṃ ajjaütto diṭṭho tti aho me bhāaheam । (etābhyāṃ vilocanābhyāmāryaputro dṛṣṭa ityaho me bhāgadheyam ।)

p.14, l.18

rāmaḥ

(p.14, l.18)(upasṛtya ।)  bhagavan, abhivādaye ।

rāmaḥ — (upasṛtya ।)  bhagavan, abhivādaye ।

p.14, l.19

agastyaḥ

(p.14, l.19)āyuṣmānedhi ।

agastyaḥ — āyuṣmānedhi ।

p.14, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.14, l.20)bhagavan, abhivādaye ।

lakṣmaṇaḥ — bhagavan, abhivādaye ।

p.14, l.21

agastyaḥ

(p.14, l.21)vatsa, ciraṃ jīva ।

agastyaḥ — vatsa, ciraṃ jīva ।

p.14, l.22

sītā

(p.14, l.22)jedu jedu ajjaütto ।jayatu jayatvāryaputraḥ ।

sītā — jedu jedu ajjaütto । (jayatu jayatvāryaputraḥ ।)

p.14, l.23

madhukarikā

(p.14, l.23)jedu jedu mahārāo ।jayatu jayatu mahārājaḥ ।

madhukarikā — jedu jedu mahārāo । (jayatu jayatu mahārājaḥ ।)

p.15, l.1

rāmaḥ

(p.15, l.1)(sītāṃ vilokya ।)  vatsa, akāṇḍapatitasudhāvṛṣṭisadṛśaṃ sītā-
(p.15, l.2)darśanam ।

rāmaḥ — (sītāṃ vilokya ।)  vatsa, akāṇḍapatitasudhāvṛṣṭisadṛśaṃ sītādarśanam ।

p.15, l.3

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.3)ārya, evametat । (agastyaṃ prati ।)  bhagavan, atra latāmaṇḍape
(p.15, l.4)muhūrtamāsanaparigrahaḥ kriyatām ।

lakṣmaṇaḥ — ārya, evametat । (agastyaṃ prati ।)  bhagavan, atra latāmaṇḍape muhūrtamāsanaparigrahaḥ kriyatām ।

p.15, l.5

(p.15, l.5)(tatheti sarve upaviśanti ।)

(tatheti sarve upaviśanti ।)

p.15, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.6)bhagavan, kathamāsāditā jānakī ।

lakṣmaṇaḥ — bhagavan, kathamāsāditā jānakī ।

p.15, l.7

agastyaḥ

(p.15, l.7)śrūyatām ।

agastyaḥ — śrūyatām ।

p.15, l.8

rāmaḥ

(p.15, l.8)avahitāḥ smaḥ ।

rāmaḥ — avahitāḥ smaḥ ।

p.15, l.9

agastyaḥ

(p.15, l.9)pūrvamatra vane durvāsāḥ kāniciddināni tapaḥ kṛtavān ।

agastyaḥ — pūrvamatra vane durvāsāḥ kāniciddināni tapaḥ kṛtavān ।

p.15, l.10

madhukarikā

(p.15, l.10)sulahakovvo kkhu eso mahesī suṇiadi ।sulabhakopaḥ khalveṣa maharṣiḥ śrūyate ।

madhukarikā — sulahakovvo kkhu eso mahesī suṇiadi । (sulabhakopaḥ khalveṣa maharṣiḥ śrūyate ।)

p.15, l.11

rāmaḥ

(p.15, l.11)tatastataḥ ।

rāmaḥ — tatastataḥ ।

p.15, l.12

agastyaḥ

(p.15, l.12)tasminsamaye teṣu teṣvāśrameṣu tīvratapaḥśaṅkinā mahendreṇa
(p.15, l.13)visṛṣṭānāṃ carantīnāṃ madhye hariṇī nāma kācidetattapovanaṃ praviśya puṣpā-
(p.15, l.14)ṇyavācinot ।

agastyaḥ — tasminsamaye teṣu teṣvāśrameṣu tīvratapaḥśaṅkinā mahendreṇa visṛṣṭānāṃ carantīnāṃ madhye hariṇī nāma kācidetattapovanaṃ praviśya puṣpāṇyavācinot ।

p.15, l.15

rāmaḥ

(p.15, l.15)hanta, mahānpramādaḥ ।

rāmaḥ — hanta, mahānpramādaḥ ।

p.15, l.16

agastyaḥ

(p.15, l.16)tataḥ paramabhiṣekāyāgacchannayaṃ durvāsāstāmavalokya ‘aye
(p.15, l.17)hariṇi, yato'smaddevatārcanocitāni kusumānyavacinoṣi, tatastvannāmasadṛ-
(p.15, l.18)śīmevākṛtimehi’ iti śaśāpa । tadānīmeva parityajya vanamidamantarhitaśca ।

agastyaḥ — tataḥ paramabhiṣekāyāgacchannayaṃ durvāsāstāmavalokya ‘aye hariṇi, yato'smaddevatārcanocitāni kusumānyavacinoṣi, tatastvannāmasadṛśīmevākṛtimehi’ iti śaśāpa । tadānīmeva parityajya vanamidamantarhitaśca ।

p.15, l.19

madhukarikā

(p.15, l.19)amhahe, adiṇiṭṭhuradā tāvasāṇam ।aho, atiniṣṭhuratā tāpasānām ।

madhukarikā — amhahe, adiṇiṭṭhuradā tāvasāṇam । (aho, atiniṣṭhuratā tāpasānām ।)

p.15, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.20)kathamasyāstaduparamo jātaḥ ।

lakṣmaṇaḥ — kathamasyāstaduparamo jātaḥ ।

p.15, l.21

agastyaḥ

(p.15, l.21)tato hariṇībhūtāṃ hariṇīmādāyāsmadantikaṃ prāptābhirati-
(p.15, l.22)karuṇamākrandantībhirapsarobhirabhyarthitena mayā kṛpāvaśenābhimantritā dūrvā-
(p.15, l.23)muṣṭirarpitā । tasminvane nāsyāḥ pratyāsattirāsīt । (?)

agastyaḥ — tato hariṇībhūtāṃ hariṇīmādāyāsmadantikaṃ prāptābhiratikaruṇamākrandantībhirapsarobhirabhyarthitena mayā kṛpāvaśenābhimantritā dūrvāmuṣṭirarpitā । tasminvane cāsyāḥ pratyāsattirāsīt ।

p.15, l.24

rāmaḥ

(p.15, l.24)kimāścaryam ।

rāmaḥ — kimāścaryam ।

davadahanadagdhamūrteḥ kānanalakṣmyāḥ punarnavīkaraṇam । upakarturakhilajagatāṃ ghananikarasya svabhāva evāyam ॥ 40 ॥

p.16, l.3

agastyaḥ

(p.16, l.3)ayamevādyāpyanuvartamānaḥ śāpo mahānasminvane kusumānya-
(p.16, l.4)vacinvantīṃ jānakīmaspṛśat ।

agastyaḥ — ayamevādyāpyanuvartamānaḥ śāpo mahānasminvane kusumānyavacinvantīṃ jānakīmaspṛśat ।

p.16, l.5

rāmaḥ

(p.16, l.5)(sāścaryam ।)  kimetāvantaṃ kālaṃ hariṇībhūya sthiteyam ।

rāmaḥ — (sāścaryam ।)  kimetāvantaṃ kālaṃ hariṇībhūya sthiteyam ।

p.16, l.6

madhukarikā

(p.16, l.6)(svagatam ।) tassiṃ evva samuvadiṭṭhāe hariṇīe hoda-
(p.16, l.7)vvam ।tasminneva samupasthitayā hariṇyā bhavitavyam ।

madhukarikā — (svagatam ।) tassiṃ evva samuvadiṭṭhāe hariṇīe hodavvam । (tasminneva samupasthitayā hariṇyā bhavitavyam ।)

p.16, l.8

agastyaḥ

(p.16, l.8)ahamekākinīmasmadāśrame tiṣṭhantīmitastataḥ plavamānā-
(p.16, l.9)madṛṣṭapūrvāṃ hariṇīṃ samādhinā jānakīṃ niścitya tatkṣaṇameva śāpānmocayi-
(p.16, l.10)tvā bhavadantikamanaiṣam ।

agastyaḥ — ahamekākinīmasmadāśrame tiṣṭhantīmitastataḥ plavamānāmadṛṣṭapūrvāṃ hariṇīṃ samādhinā jānakīṃ niścitya tatkṣaṇameva śāpānmocayitvā bhavadantikamanaiṣam ।

p.16, l.11

rāmaḥ

rāmaḥ —

paropakāraśīlatvaṃ paraduḥkhāsahiṣṇutā । dayāparatvaṃ dākṣiṇyaṃ satāṃ svābhāvikā guṇāḥ ॥ 41 ॥

p.16, l.14

agastyaḥ

(p.16, l.14)anayā jānakyā lakṣmaṇena saha mahāntaṃ kālaṃ vartethāḥ ।
(p.16, l.15)api ca ।

agastyaḥ — anayā jānakyā lakṣmaṇena saha mahāntaṃ kālaṃ vartethāḥ । api ca ।

doṣadhvāntaṃ kṣālayantī narāṇā mākalpāntaṃ nandayantī jaganti । sphāyajjyotsnāpūrapāṇḍustvadīyā jīyātkīrtiḥ śrīnidhe rāghavendra ॥ 42 ॥

p.16, l.20

rāmaḥ

(p.16, l.20)mahānprasādaḥ ।

rāmaḥ — mahānprasādaḥ ।

p.16, l.21

agastyaḥ

(p.16, l.21)kiṃ te bhūyaḥ priyamupakaromi ।

agastyaḥ — kiṃ te bhūyaḥ priyamupakaromi ।

p.16, l.22

rāmaḥ

(p.16, l.22)itaḥ paraṃ kiṃ priyamasti । tathāpīdamastu bharatavākyam ।

rāmaḥ — itaḥ paraṃ kiṃ priyamasti । tathāpīdamastu bharatavākyam ।

samayavihitavarṣaḥ sasyapūrṇāṃ dharitrīṃ janayatu jaladaughaḥ prerito vāsavena । bhavajalanidhimadhye majjatāṃ mānavānāṃ bhavatu taraṇirūpā saṃgatiḥ sajjanānām ॥ 43 ॥

p.16, l.27

(p.16, l.27)saṃpūrṇam ।

saṃpūrṇam ।